1 Introductie van het thema op deze site
(Geactualiseerd 26 april 2026)
Het thema werkelijke overheidsschuld kwam hier sinds de start van deze website op 8 februari 2012 veelvuldig aan de orde. Eind 2011, in de nadagen van de bankencrisis 2007-2008, kwam ik dan ook tot de conclusie dat de Nederlandse staat een tamelijk misleidende voorstelling van zaken gaf met betrekking tot de financiële positie van de staat door de belastingclaim op het gestaag groeiende pensioenvermogen in zijn statistieken te verdonkeremanen en hier verder geen woord aan vuil te maken. Ook het vermogen van de huishoudens werd door het weglaten van het netto pensioenvermogen aanzienlijk te laag voorgesteld. De facor arbeid deelde mooi mee in het rendement pensioenvermogen maar dat zag je ook nergens terug (b.v. AIQ). Dat begon mij danig te irriteren en was voor mij de reden om deze site op te starten. Het aantal bijdragen is inmiddels gegeven mijn leeftijd aardig ingeperkt.
Met de omkeerregel pensioenen worden de pensioenpremies bruto gestort en pas belast bij uitkering. Die uitkering wordt, inclusief een deel van het behaalde rendement, belast tegen een lager belastingtarief (door AOW-premie en progressie) in box 1. Op het pensioenvermogen rust nog een belastingclaim in de orde van grootte van zo’n 35% (Bas Jacobs). Die belastingclaim wordt systematisch buiten de boeken gehouden door het CBS en het CPB en de reden daarvan kan geen andere zijn dan dat de overheid graag laat zien dat hij straatarm is zodat hij van tijd tot tijd wel ombuigingen en besparingen moet afdwingen. Zo kun je regelmatig “cry wolf” spelen. De rechtse partijen en de zgn. kwaliteitsmedia spelen dat spelletje graag en braaf mee.
Het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) helpt daarbij ook nog een handje en uiteraard doet de Nederlandse regering geen enkele poging om de Europese commissie aan zijn verstand te peuteren dat Nederland helemaal geen staatsschuld heeft. In feite is eind 2025. sprake van een actief groot € 138,4 mld. In plaats van een schuld van € 523,5 mld. Daarnaast zijn onze ambtenarenpensioenen ook nog eens volledig afgefinancierd bij het ABP en PFZW (bruto pensioenvermogen gezamenlijk € 786,3 mld., 67% bbp_2025). Na aftrek van de al meegetelde belastingclaim is dat nog eens € 511 mld, kom daar in het buitenland eens om! De rente op de staatsschuld wordt immers meer dan goedgemaakt door het rendement op de belastingclaim op het pensioenvermogen. Onderstaande tabel laat het effect op de financiën van de staat en haar burgers zien:
(click op de tabel om te vergroten)
In een drietal bijdragen ga ik nader in op het effect van het pensioenvermogen en enkele andere thema’s, onderbouwd met bronvermelding.
Bijdrage 2 pensioenvermogen (31/12/2025 € 1.891,2 mld., netto 1.229,3 mld.)
In deze bijdrage laat ik aan de hand van de DNB-statistieken zien hoe groot het pensioenvermogen daadwerkelijk werkelijk is, uiteraard onder afrek van de belastingclaim die vaak ten onrechte wordt vergeten. Tevens ga ik nader in op het rendement op dat pensioenvermogen en de verdeling van het pensioenvermogen naar vermogensdeciel.
Bijdrage 3 Overheidsschuld (31/12/2025 € 523.5 mld., werkelijk actief 138,4 mld.)
In de bijdrage Overheidsschuld laat ik zien hoe de overheid zijn burgers systematisch voorliegt en chanteert door te wijzen op onze overheidsschuld met zijn ondragelijke rentelast. Feitelijk lopen we binnen doordat onze staatsschuld is belegd in de pensioenpot en daar (m.u.z. 2022) gemiddeld zeer behoorlijk rendeert.
Bijdrage 4 Vermogen huishoudens (31/12/2025 € 2.754,5, incl. netto pens. verm. € 3.922,6 mld.)
In deze bijdrage laat ik tenslotte het vermogen van de burgers zien nadat we het netto pensioenvermogen hebben meegenomen. Dat pensioenvermogen is volgens een jezuïtische redenering van het CBS geen vermogen huishoudens omdat dit vermogen niet overdraagbaar is en niet ter vrije beschikking staat. Ook hier ga in deze bijdrage nader op in. Tevens plaats ik wat kanttekeningen bij het cijfermateriaal, dat in belangrijke mate eigenlijk zo de stortkoker in kan.
De bijdragen worden rond oktober 2026 geactualiseerd.
______________________________________________________________________

Jaarverslag ABP 2025 deelt het koeltjes mee, 3.9% verloren op de benchmark/indextracker. Plus hoge beloningen APG voor het beheer.
Het ABP beleggingsportefeuillerendement van -1,6% bleef 2,3 procentpunt achter bij de benchmark, met name doordat de private categorieën de (beursgenoteerde) benchmarks niet konden bijhouden in 2025. Wij lichten de belangrijkste oorzaken hieronder toe
Jaarverslag 2025 (ABP)
https://jaarverslag.abp.nl/abp-jaarverslag-2025.pdf
De toename van het pensioenvermogen in de jaren 2020-2025 (geen) is inderdaad bedroevend en de pensioendeelnemers en de staat zijn daardoor veel geld misgelopen.
Het zou allemaal nog niet zo heel erg zijn, als de pensioenfondsen goed zouden presteren. Het Noorse staatsfond belegt wel in fossiel en scoort hoog. De Noren rijden elektrisch van dat geld. ABP verloor de afgelopen 4 jaar 22 miljard. Fossiel en Tesla vlogen eruit.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Stichting_Pensioenfonds_ABP
https://nl.marketscreener.com/beursnieuws/het-noorse-staatsfonds-verdient-565-miljoen-euro-per-dag-ce7e5bd2d88bf627
Na 13 jaar gebivakkeerd te hebben in de pensioenwereld ben ik tot de trieste conclusie gekomen dat daar zo veel geld wordt verspild dat ze moeten worden opgeheven. Leve de verzekeraars!
Johan Kortekaas
pensioenfonds SPOA